Marnik DHooreExact deelt 5 inzichten uit hun KMO Barometer 2026: "Belgische kmo’s kijken opnieuw positief vooruit"
Deel dit artikel
Ondanks economische onzekerheid blijven ondernemers investeren, vernieuwen en bouwen aan de toekomst. Belgische ondernemers laten zich niet snel uit het veld slaan. Dat blijkt uit de tiende editie van het Exact KMO Barometeronderzoek, uitgevoerd door onafhankelijk onderzoeksbureau Markteffect, bij meer dan 1.300 Belgische ondernemers en managers. Het onderzoek laat zien dat kmo’s vertrouwen houden in de toekomst, blijven investeren en actief zoeken naar manieren om hun organisatie sterker te maken. In dit artikel deelt Simon Bertrand, Expert Bedrijfssoftware bij Exact de belangrijkste lessen uit het onderzoek.
1. Focus op wat je kunt beïnvloeden. Daar begint succes.
Het ondernemersklimaat blijft uitdagend. Uit de Exact KMO Barometer 2026 blijkt dat economische ontwikkelingen en wet- en regelgeving tot de belangrijkste zorgen behoren van Belgische kmo's. Toch overheerst geen pessimisme. Integendeel: 85% van de ondernemers blijft positief over het ondernemerschap en drie op de vier halen evenveel of zelfs meer plezier uit ondernemen dan een jaar geleden.
Volgens Simon Bertrand -Expert Bedrijfssoftware bij Exact- zit daarin misschien wel de belangrijkste les uit het onderzoek: Ondernemers kunnen economische ontwikkelingen of nieuwe regelgeving niet veranderen. Wat ze wel kunnen beïnvloeden, is hoe ze daarop inspelen. De meest succesvolle kmo's zijn de bedrijven die blijven vooruitkijken en actief keuzes maken om sterker uit veranderingen te komen. Dat zien we ook terug in de ambities van Belgische kmo's. Wanneer ondernemers nadenken over groei, kijken ze vaak naar nieuwe klanten, nieuwe producten of nieuwe markten. Tegelijk laat het onderzoek zien dat er binnen veel ondernemingen nog kansen liggen om efficiënter te werken.
Ondanks alle onzekerheid verwacht meer dan een derde van de ondernemers dit jaar een omzetgroei.
2. Vooruitgang start met durven investeren
Een van de meest opvallende resultaten uit het onderzoek is de investeringsbereidheid van Belgische kmo's. Liefst 95% geeft aan in 2026 te investeren in het bedrijf. Investeringen in technologie staan bovenaan de lijst, gevolgd door uitbreiding of optimalisatie van het aanbod aan producten of diensten en de ontwikkeling van medewerkers.
Dat toont aan dat ondernemers verder kijken dan de korte termijn. "Succesvolle ondernemers wachten niet tot alle omstandigheden perfect zijn", zegt Simon. "Ze investeren juist om sterker, flexibeler en klaar voor de toekomst te zijn. Dat zien we vandaag heel duidelijk terug in de cijfers."
Liefst 95% geeft aan in 2026 te investeren in het bedrijf.
3. Slimmer werken vergroot de slagkracht van je team
Arbeidskrapte blijft een belangrijk aandachtspunt voor veel ondernemingen. Een kwart (26%) van de Belgische kmo’s heeft vacatures openstaan, gemiddeld gaat het om 5 FTE. Tegelijkertijd ontdekken steeds meer kmo's dat groei niet uitsluitend afhangt van het aantal medewerkers, maar ook van de manier waarop mensen ondersteund worden in hun werk.
Door repetitieve taken te automatiseren, krijgen medewerkers meer tijd voor werk waar menselijke kennis en creativiteit het verschil maken. "Automatisering gaat voor ons niet over minder mensen", vervolgt Simon. "Het gaat over medewerkers meer ruimte geven om waarde toe te voegen. Dat maakt organisaties sterker én aantrekkelijker als werkgever."
Voor ondernemers betekent dit een belangrijke verschuiving: investeren in productiviteit wordt minstens zo belangrijk als investeren in capaciteit. Een tip van Simon: “Vraag medewerkers welke werkzaamheden hen het meeste tijd kosten. Hun antwoorden geven vaak direct inzicht in waar automatisering het meeste effect kan hebben.”
Een kwart (26%) van de Belgische kmo’s heeft vacatures openstaan, gemiddeld gaat het om 5 FTE.
4. AI groeit uit tot een praktische groeiversneller
Het gebruik van artificiële intelligentie (AI) op de werkvloer heeft een enorme vlucht genomen. Van 8% in 2024, naar 81% in 2026. Toch blijkt uit het onderzoek dat veel ondernemers de mogelijkheden nog onvoldoende benutten. AI wordt vooral ingezet als losse tool, en voor laagdrempelige toepassingen zoals het genereren van teksten en afbeeldingen. Strategische inzet blijft nog achter.
Volgens Simon biedt dat juist kansen. "Je hoeft niet meteen een volledig AI-programma uit te rollen. De meeste succesvolle toepassingen beginnen klein. Organisaties die vandaag experimenteren, bouwen kennis op en ontdekken stap voor stap waar AI hen het meeste voordeel oplevert. De grootste fout die ondernemers kunnen maken is wachten op het perfecte moment. Want wie nu ervaring opdoet, creëert straks voorsprong die moeilijk in te halen zal zijn.”
Maar de volgende stap is wel dat AI meedraait in bedrijfsprocessen. Denk bijvoorbeeld aan financiële processen. Door automatisch afwijkingen in boekingen te signaleren, betaalmomenten te voorspellen of direct antwoord te geven op vragen over winstgevendheid en cashflow. Juist daar ligt de grootste waarde: niet in het automatiseren van een taak, maar in het verbeteren van besluitvorming. Zo krijgen ondernemers sneller inzicht, meer controle en meer ruimte om zich te richten op hun klanten en groei.
Het gebruik van artificiële intelligentie (AI) op de werkvloer heeft een enorme vlucht genomen. Van 8% in 2024, naar 81% in 2026
5. Ondernemersvertrouwen blijft een krachtige motor
Misschien wel de meest inspirerende conclusie uit het onderzoek is dat ondernemers ondanks alle uitdagingen plezier blijven halen uit wat ze doen. Drie op de vier ondernemers geven aan evenveel of zelfs meer plezier in ondernemen te hebben dan een jaar geleden.
Dat optimisme vormt volgens Simon Bertrand een belangrijke basis voor verdere groei. "Belgische ondernemers hebben een indrukwekkend aanpassingsvermogen. Ze blijven vooruitdenken, blijven investeren en blijven zoeken naar manieren om hun bedrijf sterker te maken. Dat ondernemerschap zie je overal terug in de resultaten van dit onderzoek."
Tegelijk groeit het besef dat technologie, automatisering en inzicht in data niet alleen bijdragen aan betere bedrijfsresultaten, maar ook aan meer rust, overzicht en grip. Efficiënter werken is dan ook prioriteit bij 35% van de kmo’s. Simon: “Technologie wordt vaak bekeken vanuit efficiëntie of kostenbesparing, maar het gaat ook over levenskwaliteit. Elke repetitieve taak die automatisch verloopt, creëert ruimte voor klanten, medewerkers, strategische keuzes of simpelweg tijd voor het gezin.”
Drie op de vier ondernemers geven aan evenveel of zelfs meer plezier in ondernemen te hebben dan een jaar geleden.
De kmo van morgen
De Exact KMO Barometer 2026 laat zien dat Belgische kmo's vol vertrouwen naar de toekomst kijken. Ze investeren, innoveren en zoeken actief naar manieren om hun organisatie nog sterker te maken.
Zoals Simon Bertrand het samenvat: "De meest succesvolle kmo's zijn niet per se de grootste bedrijven. Het zijn vaak de organisaties die blijven leren, blijven verbeteren en kansen durven grijpen. Juist daarin ligt vandaag de grootste groeikracht."
Voor ondernemers ligt de uitdaging vandaag niet alleen in groeien, maar vooral in slimmer groeien. Door technologie, mensen en processen optimaal samen te brengen, ontstaat een organisatie die klaar is voor de kansen van morgen.