​Waarover gaat het?

Door stijgende grondstofprijzen, energiekosten en loonindexeringen komen heel wat ondernemingen onder druk te staan. Marges verkleinen, kosten lopen op en bedrijven moeten zoeken naar oplossingen om rendabel te blijven. Dan wordt vaak gekeken naar lopende contracten en de mogelijkheid om prijzen aan te passen via een prijsherzieningsclausule. Maar niet elke clausule is automatisch geldig of afdwingbaar.

We legden de vraag voor aan juridisch adviseur Herman Bogaerts.

Herman Bogaerts: “Een prijsherzieningsclausule kan perfect geldig zijn, maar ze moet duidelijk, evenwichtig en correct geformuleerd zijn. Wie te vaag werkt of zichzelf een onbeperkt recht geeft om prijzen aan te passen, loopt het risico op discussies of nietigheid.”

​Veel ondernemers nemen prijsclausules over uit modellen zonder te controleren of ze juridisch afdwingbaar zijn. Een clausule die niet preciseert welk deel van de prijs herzienbaar is, of die geen objectieve index vermeldt, kan door een rechter terzijde worden geschoven. Het fundament leg je best voor je de samenwerking aangaat, niet wanneer er al een discussie loopt.

Als juridisch expert zie ik hoe ondernemingen prijsstijgingen snel willen doorrekenen, maar daarbij onderschatten hoe belangrijk een correcte contractuele basis is. - Herman Bogaerts

Waar moet je als ondernemer rekening mee houden?

Een prijsherziening mag geen willekeurige prijsverhoging zijn. Wettelijk geldt onder meer dat minstens 20% van de prijs vaststaat, dat de herziening gebaseerd is op objectieve en controleerbare kostenelementen (zoals loonindexen of grondstofprijzen) en dat elk kostenelement enkel toegepast wordt op het deel van de prijs dat het effectief vertegenwoordigt

Stel jezelf deze drie vragen:

  1. Is duidelijk omschreven wanneer de prijs mag wijzigen?
  2. Wordt objectief uitgelegd hoe de aanpassing wordt berekend?
  3. Blijft de clausule redelijk en evenwichtig voor beide partijen?

“Indien daarop niet duidelijk ja kan worden geantwoord, dan is herwerking sterk aangewezen.”

​“Hoe duidelijker je op voorhand vastlegt wanneer een prijs kan wijzigen, volgens welke parameters en binnen welke grenzen, hoe sterker je staat.”

Wat betekent dat concreet?

“Werk niet met vage formuleringen zoals ‘prijzen kunnen steeds wijzigen’. Koppel een aanpassing liever aan concrete elementen zoals indexatie, aantoonbare kostprijsstijgingen of vooraf bepaalde parameters.”

“Communiceer ook tijdig en transparant. Een correcte clausule is belangrijk, maar duidelijke communicatie voorkomt vaak evenveel problemen als de tekst zelf.”

Laat ook bestaande contracten regelmatig screenen. Veel voorwaarden werden opgesteld in een andere economische context en sluiten vandaag niet meer aan bij de realiteit.

Een prijsherzieningsclausule kan een nuttig instrument zijn. Maar alleen wanneer ze juridisch doordacht is opgesteld en correct wordt toegepast.